દક્ષિણ પૂર્વ એશિયાના દેશો આજે 21મી સદીમાં કંઇક આગવું મહત્વ ધરાવતા થયા છે. 21મી સદી વિશે જેને સારૂ ખરાબ જે કંઇ કહેવું હોય તે ભલે કહે પરંતુ એક વાત તો સ્વિકારવી જ પડશે કે 21 મી સદી વિશ્વ પ્રવાસની સદી હશે. આરામ દાયક સફરો અને વિશ્વ પ્રવાસ નાની વાતો થઇ ગઇ છે. પ્લેનમાં બેસીને નવા જ કોઇ દેશમાં જઇને ફરવું એ આ સદીની રમત વાત થઇ ગઇ છે. દુનિયાનો દરેક દેશ આ વાત જાણી ચુક્યો છે અને World Tourism ને આકર્ષવા તનતોડ મહેનત કરી રહ્યો છે. દક્ષિણ પૂર્વ એશિયાના દેશો પણ આમાંથી બાકાત નથી. અને હું 26મી સપ્ટેમબરે દક્ષિણ પૂર્વ એશિયાના એક દેશ Thailand ની સફરે જઇ રહ્યો છું. બસ આ indo-china peninsula ને થોડી જાણી લેવાની તાલાવેલી જાગી અને બસ શરૂ થઇ ગયો.
Conventional long Name : Kingdom of Thailand
Conventional Short Name : Thailand
Local Long Form : Ratcha Anachak Thai
Local Short Form : Prathet Thai
Formar Name : Siam
Thailand વિશ્વમાં Siam ના નામે 23 જૂન 1939 સુધી ઓળખાતો હતો. ત્યાર પછી તેનું નામકરણ Thailand તરીકે થયું. પરંતુ 1945થી 11 મે 1949 સુધી પાછુ તેનું નામ Siam કરી દેવામાં આવ્યુ હતું. ત્યાર બાદ તે માત્ર Thailand થી જ ઓળખાય છે. Siam નું નામ જ સાબીત કરે છે કે તે indo-china peninsula જ છે. શ્યામ સંસ્ક્રુત ભાષા પરથી આવેલું નામ છે. જે ત્યાંના લોકોના ચામડીના કલર પરથી ઉતરી આવ્યુ હશે એમ માનવામાં આવે છે. જો પૂરાણા નામમાં આટલી સરસ વાત છે તો નવું નામ પણ કંઇ કાચુ ખાય એમ નથી. Thailand એટલે કે સ્વતંત્ર ભૂમી. હા હક્કીકતમાં Thailand સ્વતંત્ર ભૂમિ છે કારણ કે ત્યાં 15 ઓગસ્ટ 1947 જેવો કોઇ સ્વતંત્ર દિવસ જ નથી. Thailand જન્મજાત સ્વતંત્ર જ છે. હા એટલુ તો ચોક્ક્સ છે કે 15મી સદી સુધી Malaacca અને Temasek (Singapore) તથા અંદમા ના કેટલાક ટાપુઓ અને જાવાની કોલોની આ બધા જ પ્રદેશો Thailandના જ હતા. Malayan Communist Party અને જાપાનની 1942 થી લઇને 2008 સુધીની દખલને કારણે શાંતિ માટે જ્યારે ચીન કે વિયેટનામે Thailand ને સપોર્ટ કર્યો ત્યારે લગભગ બીજા વિશ્વ યુધ્ધથી ચાલી આવતી તકરારનો અંત આવ્યો. અને દેશને પ્રગતીની નવી દિશા મળી. Thailand લગભગ 17મી સદીના અંતથી પશ્ચિમ પર અસર કરતું થયુ. ફ્રેંચ ત્યાં સૌ પ્રથમ આવ્યા. આમ તો 1511 માં પોર્ટુગીઝ આવ્યા હતા.પરંતુ આવ્યા પણ કોઇ ત્યાંની સરસ રાજાશાહી સામે કોઇ ફાવ્યા નહી. આજે પણ Thailand ને વિશ્વ પ્રવાસીઓ “The West exotic country in Asia” તરીકે જ ઓળખાવે છે. કારણ કે ત્યાં ભારતની જેમ જ સરસ રંગીન સંસ્ક્રુતિ વિકસી છે. તમારી પસંદનું કુદરતે અહીં બધુ જ આપ્યુ છે.
જો તારીખ કે વર્ષની વાત કરીએ તો આજે 2068 વિક્ર્મ સંવત ચાલે છે એટલે કે અંગ્રેજી કેલેન્ડર પ્રમાણે ઇ.સ. 2012 કરતા આપણું ગુજરાતી કેલેન્ડર 56 વર્ષ આગળ છે. Thailand માં Buddhist Era પ્રમાણે ગણતરી થાય છે. જે અંગ્રેજી કેલેન્ડર કરતા 543 વર્ષ આગળ છે. એટલે કે આજે ત્યાં 2555 BE ચાલે છે. જો તમે કોઇ નવા દેશમાં જાવ અને ત્યાં શું અપમાન જનક ગણાય છે તેની ખબર ન હોય તો ક્યારેક મોટી ભૂલ થઇ શકે છે. આવું જ કંઇક Thailand માં પણ છે. જેમાં કોઇકની સાથે માથુ અથડાવવું એ ખૂબ જ ખરાબ બાબત ગણાય છે. તો પગથી ક્યારેય કોઇ વસ્તુ તરફ ઇશારો કરવો નહી. પગ એવી રીતે પણ રાખવા નહી કે તમારો પંજો કોઇકના તરફ જતો હોય આ બાબત ખૂબ જ અપમાન જનક ગણાય છે. હંમેશા વહેંચીને ખાવાવાળા આ લોકો ટેબલ પર પડેલા પાત્રમાં જો છેલ્લો ભાગ તમારો હોય તો તમે અનલકી છો એમ સમજે છે અને પ્રાથના કરે છે કે May my girl/Boyfriend be beautiful. Thailand માં નવું વર્ષ Songkran પર્વ તરીકે ઉજવાય છે. જે લગભગ એપ્રીલ મહીનામાં આવતુ હોય છે. અને આપણી ત્યાંની ધૂળેટીની જેમ પાણીથી ઉજવાતુ હોય છે. આવી જ રીતે નવેમ્બરમાં આવતો Loy Krathong તહેવાર પણ ભારતની દિવાળી જેવો જ છે. જેમાં સમગ્ર દેશમાં નદી તળાવ કે પછી છેલ્લે હોટલના સ્વિમિંગપૂલમાં પણ કેળાના પાંદ લઇને તેના પર સરસ દિવા કરીને તરતા મુકાતા હોય છે. જેમાં એમ માનવામાં આવે છે કે તમારા ખરાબ વિચારોને સાથે વહાવી દો. તમારું Krathong તરતું તરતું તમારી નજર સમક્ષથી દૂર થાય તે પહેલા જો દિવો ન ઓલવાય તો તમારા મનની ઇચ્છા જરૂર પૂરી થાય એમ ત્યાંના લોકો માને છે. ત્યાંના મંદિરોને WAT કહેવાય છે.
Thailand માં જ્યારે કોઇને respect આપવાની વાત આવે કે પછી સ્વાગતની વાત આવે તો શું થાય ! કશુ જ નહી. Thailand એ બીજુ કશુ જ નહી પરંતુ indo-china peninsula જ છે તો પછી ત્યાં પણ બે હાથ જોડીને નમસ્કાર જ કરાય છે. ફર્ક માત્ર એટલો જ છે કે ત્યાં નમસ્તેને WAI કહે છે. જ્યારે હેલ્લો કહેવામાં આવે ત્યારે male ને Sawasdee Khrap અને female ને Sawasdee kra કહેવામાં આવે છે. સાઉથ ઇસ્ટ એશિયાના બીજા દેશોની જેમ જ Thailand પણ ભારતીય સંસ્ક્રુતિ સાથે સંલગ્ન છે. Funan ના સમયગાળાથી લઇને Khmer ના રાજ્ય સાશન સુધી ભારતીય સંસ્ક્રુતિનું સતત સાતત્ય રહ્યુ છે. જયારે 13મી સદીમાં Khmer સાશનનો અંત આવ્યો ત્યારે Thai, Mon, Khmer and Malay જેવા રાજ્યો અસ્તિત્વમાં આવવા લાગ્યા. અને સમગ્ર દેશમાં બૌદ્ધ ધર્મ અસ્તિત્વમાં આવવા લાગ્યા. જેની શરૂઆત લગભગ Thai અને Siamese રાજ્યોથી થઇ. જે પાછળથી Sukhothai તરીકે ઓળખાયા. માત્ર 100 વર્ષના ગાળામાં સમગ્ર Sukhothai નું શાશન Ayutthaya મય થઇ ગયુ. Ayutthaya નું મુળ નામ Ayothaya હતું. જે રામની જન્મભૂમી અયોધ્યા પરથી આવ્યુ હોવાનું મનાય છે. Ayutthaya ના અંત સાથે જ King Rama -1 ના સાશન સાથે ચક્રી રાજ્યનો પ્રારંભ થયો. છતાં એક વાત તો સ્વિકારવી જ રહી કે 17મી અને 19મી સદી દરમ્યાન થાઇલેન્ડ અને બર્મામાં ગુલામપ્રથા જેવી ખરાબ બાબત તો અસ્તિત્વમાં હતી જ. 1932માં સમગ્ર દેશમાં એક Bloodless Revolution થયુ અને દેશમાંથી એક પ્રકારની રાજાશાહીનો અંત આવ્યો. છતાં થાઇલેન્ડ આજે પણ Constitutional Monarchy ધરાવે છે. એટલે કે દેશના મુખ્ય વ્યકિત તરીકેનું સ્થાન રાજાનું પરંતુ ત્યાં લેવાતા દરેક નિર્ણય દેશના વડાપ્રધાનના નેતૃત્વ હેઠળ લેવાતા હોય છે. રાજાના સર્વોપરીપણા હેઠળ સમગ્ર તંત્ર આવરી લેવાતું હોય છે. આ Constitutional Monarchyની શરૂઆત 1932 ના Bloodless Revolutionથી થઇ. ત્યાર બાદ 15 Nov 1932 ના રોજ Permanent Constitution ઘડાયુ અને અમલમાં આવ્યુ. નવા બંધારણમાં 78 એસેમ્બલી સભ્યો અને 78 ડાયરેક્ટ ચૂંટાયેલા સભ્યો એમ 156 સભ્યોનો સમાવેશ થયો. 1997 માં Assembly માં ફરીથી People’s Constitution ઘડાયુ અને દ્વિ કાયદાકિય બંધારણ હેઠળ House of Representative ની 500 સીટો અને Senate ની 200 સીટો નો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો. આ બન્ને હાઉસમાં અલગ અલગ ટર્મ માટે સભ્યો ચૂંટાતા હોય છે. જેમાં Senate member 6 વર્ષ માટે ચૂંટાતા હોય છે. જ્યારે House of Representative member 4 વર્ષ માટે ચૂંટાતા હોય છે. આજે આ દેશમાં રાજા ભૂમિબોલ રાજ કરે છે જે લગભગ 1946થી રાજ કરે છે. જે દુનિયાના સૌથી વઘુ રાજ કરનારા રાજા છે. તો બીજી બાજુ ત્યાંના હાલના Prime Minister Yingluck Shinawatra છે જે પહેલા સ્ત્રી વડાપ્રધાન છે. એટલુ જ નહી, સમગ્ર ઇસ્ટ એશિયાના દેશોમાંથી માત્ર Thailand માં જ 40000 વર્ષ પહેલાના માનવજાતિના અવશેષો મળી આવેલા છે.
5,14,000 sq. km માં વિસ્તરેલો આ દેશ વિસ્તારની દ્રષ્ટિએ વિશ્વમાં 51મું સ્થાન ધરાવે છે. આ દેશની જમીન સીમા બર્મા સાથે 1800 કિમી, કંબોડિયા સાથે 803 કિમી, લાઓસ સાથે 1754 કિમી અને મલેસિયા સાથે 506 કિમીની જમીન સીમા ધરાવે છે. તો 64 કરોડની વસ્તી સાથે Thailand વિશ્વમાં વસ્તીની દ્રષ્ટિએ 20મું સ્થાન ધરાવે છે. જેમાં 75 % વસ્તી Thai, 14 % વસ્તી ચાઇનીઝ, 3% મલય લોકો અને બાકીના બધા 7 % છે. Thailand ઉતરથી દક્ષિણ 2500 કિ.મી. અને પૂર્વથી પશ્ચિમ 1250 કિ.મી. વિસ્તરેલો છે. હિંદ મહાસાગર સાથે 850 કિ.મી. અને Thailand ના ગલ્ફ સાથે 1840 કિ.મી. ની દરીયાઇ સીમા લાગેલી છે. અર્ધ ગરૂડ એટલે કે અડધુ ગરૂડ અને અડધો માનવ એવી આક્રુતિએ ત્યાંનો national symbol છે. જે આપણી પરંપરામાં વિષ્ણુના એક અવતારનો નિર્દેશ કરે છે. એવી જ રીતે ત્યાંનુ પુરાણુ નામ Siam એ પણ સંસ્કૃત શ્યામ પરથી ઉતરી આવ્યુ છે એમ માનવામાં આવે છે. 10 Dec. 1939 થી દેશનું નવું રાષ્ટ્રગીત સ્વિકારાયું. દેશના બંધારણમાં રોજ સવારે 8 વાગ્યે અને સાંજે 6 વાગ્યે compulsory રાષ્ટ્રગાન છે. દેશના દરેક નાગરીકને આર્મીમાં જોડાવવાનું પણ compulsory છે. 21ની ઉમર દેશ માટે છે. આગળ સેવા આપવી કે ન આપવી તે પોતાના પર છે પરંતુ 6 મહીના થી લઇને 2 વર્ષ સુધીનો ગાળો દરેદ થાઇ નાગરીકે દેશ સેવાને આપવો જ પડે છે. The Royal Thai Armed Forces , Royal Thai Army, Royal Thai Navy અને Royal Thai Air Force એ ત્યાંની રક્ષણ કરતી અલગ અલગ કમાનો છે. આ દેશમાં 12 વર્ષ સુધીનું શિક્ષણ ફ્રી છે. જેમાં 6 વર્ષ પ્રાઇમરી અને 6 વર્ષ સેકન્ડરીના હોય છે. આ દેશમાં 39432 સ્કુલ છે. જેમાંથી 37781 મિનિસ્ટ્રી એડ્જ્યુકેશન છે. 78 State University છે. Thailandની મુખ્ય ભાષા Thai છે. જેમાં 44 મુળાક્ષરોનો સમાવેશ થાય છે. જેમાં 15 Vovel છે તો 4 ટૉન માર્ક છે. Thai Kadai ભાષા લાઓસની લાઓ બર્માની શાન ભાષા સાથે સંલ્ગન છે. તો દેશના કેટલાક ભાગમાં લાઓ ભાષા પણ બોલાતી હોય છે. ભારતની જેમ જ દેશના ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં ટ્રાઇબલ લેંગ્વેજ પણ અસ્તિત્વ ધરાવે છે. આ દેશની 95 % વસ્તી બૌધ્ધ ધર્મ ધરાવે છે. Thailandનું ચલણ Thai Baht છે. Thailand માં તમારે કોઇ gilfiend છે અને એ જો One Baht ની સોનાની રીંગની માંગણી કરે તો ખૂશ થઇને શો રૂમમાં ન જતા કારણ કે Baht પણ વજનનો એક એકમ છે. One Baht એટલે કે 15.244 ગ્રામ. બાકી તમારે લુંટાવું હોય તો તમારી મરજી !!!!!!!!!
ઇ.સ. 1767માં King Hasinbyushin ના નેતૃત્વ નીચે બર્મીઝ આર્મી દ્વારા સમગ્ર અયુથાયાને ભસ્મીભૂત કરી દેવાયું. આમ તો આ અયુથાયા વિશે જેટલુ લખીયે એટલુ ઓછુ છે ખરેખર મને તો આ World Heritage site જોવાની જ તાલાવેલી જાગી છે. વધારાનું અયુથાયા વિશે પછી.
Thailand વિશ્વમાં વિસ્તારની દ્રષ્ટિએ 51 મો દેશ છે. જે Yaman કરતા થોડો નાનો અને Spain કરતા થોડો મોટો છે. આ દેશ પાસે 320000 કિ.મી. નો અખાત છે. જેમાં ચાઓ પ્રાયા મઇ ક્લોંગ બંગ પાકોંગ અને તાપી નદીઓના પાણી સમાતા હોય છે. સમગ્ર થાઇલેન્ડને 76 Provinces (Amphoe) માં વહેચવામાં આવ્યું છે. જેમાં એક Provincesનું નામ સુરત છે. દરેક Provinces માં District(877) નો સમાવેશ થાય છે. દરેક District(Tambon) માં Sub- District નો સમાવેશ થાય છે. અને દરેક Sub- District માં Village(Muban) નો સમાવેશ થતો હોય છે. દરેક Provinces ને પોતાનો એક અલગ Symbol હોય છે. જો ભારતની ગંગા, ઇજીપ્તની નાઇલ તો પછી એટલુ તો ચોક્ક્સ કે Thailandની ચાઓ પ્રાયા નદી ત્યાંની જીવાદોરી છે. આ એ જ નદી છે કે જેના ખીણ પ્રદેશમાં 7મી સદી થી લઇને 10 મી સદી સુધી માં Mon Dvaravati સંસ્કૃતિ વિકસી હતી. Dvaravati નામ સંસ્કૃત શબ્દનો નિર્દેશ કરે છે. જે Pallava વંશ સાથે સંકળાયેલ છે. જો ભારતમાં જયપુર દેશનું Pink City, ઉદયપુર White City તો થાઇલેન્ડમાં Chiang Mai શહેરને Rose of the North કહે છે.
થાઇલેન્ડે 1985થી લઇને 1996 સુધી દુનિયાની સૌથી વધુ Economy growth rate ધરાવતુ હતુ જેની સરેરાશ 12.4%ની હતી. દુનિયામાં સૌથી વધુ ચોખા પકવતો આ દેશ દર વર્ષે 6.5 મિલિયન ટન ચોખા ઉતપ્ન કરે છે. સમગ્ર વર્ષ દરમ્યાન દરેક થાઇ નાગરીક 100 કિલો ચોખા અરોગે છે. આ દેશની 49 % વસ્તી ખેતીમાં involve છે. જે 1980માં દેશની 70 % વસ્તી કરતા ખૂબ જ ઓછી છે. આ દેશમાં 55%ભાગની જમીન ખેતીલાયક છે. જેમાંથી માત્ર Mekong પ્રદેશ 27.25% ચોખા ઉત્પન કરે છે. છેલ્લા આંકડા બતાવે છે કે Thailand પાસે US $602 Billion GDP (On base of PPP Perchasing power Parity) ગ્રોથ રેટ છે. જે South East Asia ના દેશોમાં Indonesia પછી બીજા ક્રમે છે. નાણા ભંડોળની બાબતમાં South East Asia ના દેશોમાં સિંગાપુર,બ્રુનૈ અને મલેસિયા પછી ચોથા નંબર પર છે.2011 Dec. ની ગણતરી પ્રમાણે દેશમાં 0.4 % લોકો બેકાર છે. તો ત્યાં Employment 56 % ના દરે છે. ત્યાં 96% ના દરે Education વધે છે.
થાઇ લોકો મૂળે Yunnan ના નહી પરંતુ China ના Guangxi Province માંથી આવેલા છે એ હમણાનું સૌથી નવું સંશોધન છે. મોટા ભાગના Guangxi Province માં રહેતા અને બાકીના Thai લોકો Zhuang કહેવાય છે. ઇ.સ. 700 માં Thai લોકો China ના વિચારોમાં આવ્યા નહી તે લોકો સૌ પ્રથમ વિયેટનામના Dien Bien Phu ના પ્રદેશમાં જઇને વસ્યા અને ત્યાર પછી અલગ અલગ જગ્યાએ વહેંચાયા. આજે આ દેશમાં 95 % વસ્તી બૌધ્ધ ધર્મ પાળનારી છે તો બીજી બાજુ 4 % વસ્તી મુસ્લીમ છે અને 0.5 % વસ્તી ક્રિસ્ચયન છે. સૌથી વધુ બૌધ્ધ ધર્મ ધરાવતા આ દેશમાં બૌધ્ધ ધર્મની શરૂઆત 3જી સદીમાં Nakhon Pathom થી થઇ હોય એમ માનવામાં આવે છે. આજે પણ આ દેશમાં 27000 કરતા વધારે બૌધ્ધ મંદિરો છે.
76 પ્રોવિન્સ ધરાવતા આ દેશમાં અમારી મુલાકાત આ દેશના બે મુખ્ય ટુરીસ્ટ પ્લેસ ગણાતા બેંગકોક અને પતાયામાં થવાની છે. By the way મારા પાસપોર્ટમાં પહેલી વખત Thailandનો એક Foreign Country નો સિક્કો વાગ્યો છે અને તેને માણવા જઇ રહ્યો છું. આ સમગ્ર વાર્તાના મુખ્ય કેન્દ્રમાં Aris છે. અમારા સ્પોનસર્સ છે. બાકીની વાતો આવતા બુધવારે કરીશું અત્યારે તો મોડું થાય છે.
Ajit Kalaria
